Ik kreeg via social media continu berichtjes van hem, zelfs via het account van zijn moeder. Hij noemde dan dingen die we privé gedeeld hadden. Ook deelde hij foto’s en filmpjes van mij in verschillende appgroepen. En screenshots van gesprekken die we hadden gevoerd terwijl ik in een paniekaanval zat. Zelfs zijn vrienden vielen me lastig, of ze zochten contact om te testen of ik iets met hen wilde. Hij is ook met mijn beste vriendin naar bed geweest. Het voelde alsof hij me kapot wilde maken. Ik kon dat niet begrijpen, want hij wist hoe slecht het met me ging. Ik was depressief en suïcidaal.’

Op het moment dat het helemaal niet goed ging met de toen 18-jarige Aisha, ontmoette ze via een datingapp een jongen. Het voelde zo goed dat ze snel afspraken en ook maakte ze binnen twee weken al kennis met zijn moeder. ‘Hij was het enige lichtpuntje in mijn leven,’ blikt ze terug. ‘Ik had nooit gedacht dat zo’n leuke jongen met mij zou willen praten.’

Toch had ze al snel een vaag vermoeden dat dingen niet klopten. Wat het precies was, wist ze niet. Ze was gek op hem, en daar ging het om. Na een maand liet hij haar weten dat hij geen gevoelens voor haar had. Aisha vond dat verdrietig, maar accepteerde het ook. Wat er niet is, is er niet. En de duidelijkheid waardeerde ze. Vanaf dat moment begon een periode van bijna vier jaar waarin hij haar stalkte en op andere manieren lastigviel. ‘Hij had waarschijnlijk gehoopt dat ik achter hem aan zou rennen nadat hij me afwees. Maar dat deed ik niet.

Ella wist niet hoe ze hiermee moest omgaan. En dus antwoordde ze iedereen maar met een vriendelijk bedankje. Soms bleven mannen haar online achtervolgen, soms mondde een contact uit in scheldpartijen. Ze zou een hoer zijn, een bitch, of er kwamen seksistische opmerkingen over haar exotische uiterlijk. ‘80 tot 90 procent van de aandacht was niet de aandacht die ik wilde. Ik heb er echt om gehuild, ik wilde me gewoon leuk kleden.’

Ze kreeg meerdere persoonlijke berichtjes per dag, van mannen die ze niet kende. Dat kon gaan om fotografen die modellen zochten om mee te experimenteren, mannen die haar vriendelijke complimentjes gaven over haar uiterlijk, maar ook vaak ‘vieze berichtjes van vieze mannen’, zoals ze het zelf noemt. ‘Ik werd er echt misselijk van,’ vertelt ze. ‘En eerlijk gezegd nog steeds als ik erover vertel.’

Ella heeft niet één stalker achter zich aan gehad, maar meerdere. Op Instagram postte ze in haar tienerjaren regelmatig foto’s van zichzelf. ‘Ik was tussen mijn 14e en 19e professioneel danser en was dus vaak in de sportschool te vinden. Ik ben getraind om er mooi uit te zien. En dus postte ik er ook over.’

De onzekerheid groeide, en als ze terugdenkt aan opmerkingen van vriendinnen, raakt het haar nog steeds. ‘Ik kreeg dan te horen dat ik bepaalde types aantrek. Ligt het dan toch aan mij?, vroeg ik mezelf af. Wat kan nog wel en wat niet? Het heeft me ontzettend onzeker gemaakt.’ Van vriendinnen die soortgelijke dingen meemaakten, kreeg ze ook opmerkingen als: “Geen enkele man is te vertrouwen.” ‘Maar daar kon ik ook niets mee, want ik wil niet alle mannen over een kam scheren. Ik heb een lieve vader en een lieve broer.’

De aandacht is nog steeds aanwezig, maar Ella kan er nu beter mee omgaan. ‘Ik weet dat ik niet moet reageren op persoonlijke berichtjes. Ik heb voor mezelf helder gemaakt wat ik wel en niet accepteer. Ook heb ik mijn content nu aangepast, die is professioneler. Ik ben ook geen danser meer, maar marketeer. Ik deel niets meer over fitness of mijn uiterlijk. Ik experimenteer nu met fotografie en schrijven, zodat ik minder met mijn uiterlijk in beeld ben. Op zich vind ik het jammer, omdat het leuk was om mooie foto’s van mezelf te maken en te posten.’

De impact op haar leven was groot. Zeker in coronatijd. ‘Ik werd herkend op straat in mijn eigen buurt. En dan dacht ik steeds: ben jij iemand die me een vervelend persoonlijk berichtje stuurde? Ik werd er paranoïde van. Mensen filmden me in de sportschool, of vroegen me of ik met hen de sauna in wilde. Ik ben zelfs naar een andere sportschool overgestapt waar meer beveiliging is.’

Ze is sterker geworden en minder op zoek naar bevestiging of aandacht. ‘Ik heb grenzen leren stellen op social media. Ik weet voor mezelf wat ik wel en niet oké vind. En ook dat ik niet te veel informatie moet delen. Ik voel vooral compassie voor mezelf en voor de fouten die ik maak. Als er nog beelden worden rondgestuurd, doe ik er niets meer mee. Ik focus nu op mezelf, niemand kan mij meer breken.’

Ze postte veelvuldig over depressies, over mensen loslaten, over healing. ‘Misschien hadden anderen hieraan kunnen zien dat er iets speelde. Als je zo veel post over negatieve onderwerpen, moet daar wel een persoonlijk verhaal achter zitten. Nadat ik een jaar weg was geweest op social media, ben ik op een andere manier gaan posten. Niet om te laten zien hoe sterk ik ben, maar om anderen te helpen. Ik post nu over koken en mentale gezondheid.’

Het kwartje viel toen Aisha gebeld werd door zijn toenmalige vriendin die haar intimideerde. ‘Je moet van mijn vriend afblijven!’ riep ze. Terwijl hij juist steeds contact zocht met Aisha, niet andersom. ‘Hij zette me neer als stalker. Toen ik dat besefte, was het meteen duidelijk. Ik wist toen dat hij dit ook met andere meisjes deed. Ik heb hem geblokkeerd en heb mijn social media verwijderd voor een jaar. Dat voelde als een enorme bevrijding.

Ook was dat moment voor mij de bevestiging dat ik aan mezelf moest gaan werken. Ik wilde niet afhankelijk zijn van hem. Ik zag toen ook in dat we elkaar nodig hadden gehad, omdat we allebei depressief waren. En dat het een toxisch relatie was geweest waarin we elkaar niet konden loslaten.’

Als ze nu vertelt over deze periode, voelt ze de spanning nog in haar lichaam. De impact toen was groot. ‘Ik voelde me in de gaten gehouden, alsof ik geen privacy had. Ik dacht dat elke fout die ik maakte, bekend zou worden. Ik werd paranoïde, wilde geen vrienden meer maken. Het vertrouwen in anderen was helemaal weg. Ik kwam steeds meer in een isolement terecht.’

Ondertussen deed ze online alsof alles goed ging. ‘Mijn ego was groot, dus ik liet zien dat ik sterk was. Dit is niet het einde van mijn leven, dacht ik. Misschien had ik juist nog suïcidaler kunnen worden, maar dat gebeurde niet. Ik dacht ook: als iemand zo veel tijd en aandacht aan mij besteedt, zal er toch wel iets speciaals aan me zijn.’

In die vier jaar deelde Aisha haar ervaringen nauwelijks. Ze was ook bang om erover te praten omdat hij haar dreigde te mishandelen. Bij haar ouders kon ze niet terecht, want de problemen thuis waren te groot. Vriendinnen geloofden haar niet. ‘Ik was de instabiele persoon. Zo iemand geloof je toch niet? Ik ben zelfs vriendinnen kwijtgeraakt. En zelf dacht ik ook: waarom zouden mensen zich met mij bezighouden, als het goed gaat met henzelf?

Alle social media blokkeren was op dat moment geen optie voor Aisha. Ze geeft toe dat ze geobsedeerd was door hem. Als hij wilde afspreken, ging ze er toch op in. Dat duurde dan even, om vervolgens weer afscheid te nemen voor een paar maanden. Dat patroon bleef zich herhalen.

Online stalking en grensoverschrijdend gedrag heeft veel impact op slachtoffers, zowel op het moment zelf als in hun latere leven. Van niet meer weten wie je kunt vertrouwen tot paranoïde zijn op straat - Aisha en Ella maakten het mee.